Als je hart onvoldoende zuurstof krijgt omdat de bloedtoevoer plotseling wordt onderbroken, krijg je een hartaanval. De hartspier kan niet goed pompen, en het weefsel begint al snel af te sterven.  In Nederland krijgen bijna 30.000 mensen per jaar een hartinfarct. Er is echter maar een klein deel van deze mensen dat alle belangrijke symptomen van een hartinfarct herkent. Zorg dat je niet bij deze statistieken hoort. Een verpletterende pijn op de borst en een pijnlijk gevoel in het bovenlichaam (die tijdens krachtinspanning ontstaat of niet) zijn de typische symptomen van een hartaanval, maar er zijn nog veel meer waarschuwingstekens. Als je de tekenen van een hartaanval kunt herkennen zodat je meteen naar het ziekenhuis kunt gaan of 112 kunt bellen, kan dat het verschil betekenen tussen overleven, onherstelbare weefselschade en de dood. Als je enige twijfel hebt of de pijn die jij ervaart met een hartaanval te maken hebt of niet, bel dan meteen 112.

Pijn op de borst, zowel scherp als dof, is het meest gebruikelijke teken van een hartaanval. Mensen die een hartaanval krijgen, zeggen vaak dat ze een knijpend, vol, drukkend, strak of scherp gevoel hebben in het midden of aan de linkerkant van de borst. Dit gevoel kan een paar minuten of langer aanhouden, of wegtrekken en later weer terug komen.

De pijn op de borst die gepaard gaat met een hartaanval is niet altijd verpletterend of zwaar, zoals veel mensen het omschrijven (zoals je het in films altijd ziet). Het kan ook redelijk mild zijn, dus negeer dat soort pijn (zeurend) op de borst niet.

Vaak wordt ook "retrosternale" pijn op de borst gevoeld. Dit verwijst naar pijn achter het borstbeen. Het wordt vaak verward met pijn in de buik, zoals wanneer je een opgeblazen gevoel hebt. Als je twijfelt aan deze pijn, bel dan een dokter.

Onthoud dat niet iedereen pijn op de borst ervaart bij een hartaanval; bij de helft van de mensen met een hartaanval is er helemaal geen sprake van pijn op de borst. Sluit de mogelijkheid van een hartaanval niet uit als je geen pijn op je borst hebt.

Soms straalt de pijn van een hartaanval uit vanuit de borst, waardoor de nek, kaak, buik, bovenrug en linkerarm ook pijn kunnen doen. De pijn op deze plekken is meestal dof. Als je niet gesport hebt, of iets anders hebt gedaan waardoor je spierpijn kunt hebben, kan dit soort pijn wijzen op een hartaanval.

Let op duizeligheid, een licht gevoel in het hoofd, en flauwvallen.

Dit zijn ook veel voorkomende tekenen van een hartaanval, hoewel ze niet bij iedereen voorkomen die een hartaanval heeft.

Duizeligheid, een licht gevoel in het hoofd en flauwvallen zijn ook tekenen van andere ziektes, dus ze worden snel over het hoofd gezien. Negeer deze symptomen niet, zeker niet als je ook pijn op de borst hebt.

Vrouwen lijken deze symptomen vaker te hebben dan mannen,

Stap 4 - Let op je ademhaling

Kortademigheid is een subtiel symptoom van een hartaanval, maar het moet  serieus genomen worden. Het is anders dan kortademigheid door andere aandoeningen, omdat het uit het niets lijkt te komen. Mensen die kortademig zijn tijdens een hartaanval, omschrijven het gevoel alsof ze zwaar gesport hebben, terwijl ze niets anders hebben gedaan dan zitten en ontspannen.

Kortademigheid kan het enige symptoom zijn van je hartaanval. Neem het serieus!

Vooral als je niets hebt gedaan waardoor je normaal gesproken kortademig wordt.

Misselijkheid kan ook leiden tot koud zweet, en overgeven. Als je deze symptomen ervaart, vooral in combinatie met de andere symptomen, heb je misschien wel een hartaanval.

Veel mensen die een hartaanval krijgen zijn extreem angstig en ervaren een "gevoel van naderend onheil". Dit gevoel moet zeer serieus genomen worden.

Bel de hulpdiensten onmiddellijk als je vermoedt dat jij of iemand anders een hartaanval heeft.

Hoe eerder je de behandeling kunt starten, hoe groter de overlevingskans is. Neem geen risico's door het voor jezelf af te zwakken, of door te lang te wachten.

Onderzoek heeft aangetoond dat meer dan de helft van de mensen met symptomen van een hartaanval langer dan 4 uur wacht voordat ze hulp inschakelen bij een hartaanval. Bijna de helft van de mensen die doodgaan aan een hartaanval overlijdt buiten het ziekenhuis.  Negeer geen enkel symptoom, hoe mild het ook lijkt.

Schakel medische hulp in bij angina (pijn op de borst).

Angina is pijn op de borst die kan voelen als lichte druk, een brandend gevoel of een vol gevoel. Het wordt vaak verward met brandend maagzuur. Angina kan een teken zijn van coronaire hartziekten, wat de belangrijkste oorzaak is van een hartaanval. Als je wat voor pijn op de borst dan ook ervaart, is het het beste om je te laten onderzoeken.  

Meestal voel je bij angina pijn op de borst. Het kan echter ook optreden in de armen, schouders, nek, kaak, keel en rug. Het kan moeilijk te bepalen zijn waar je de pijn precies voelt.  

Pijn door angina neemt meestal af als je een paar minuten rust neemt.  Als de pijn langer aanhoudt dan een paar minuten, of als het niet beter wordt door te rusten of door medicatie tegen pijn op de borst, bel dan 112.  

Sommige mensen krijgen angina na het sporten(inspanning), en het is niet altijd een teken van een ziekte of een hartaanval. Het belangrijkste om goed op te letten is een verandering in het normale patroon.

Als je denkt dat je een pijnlijk spijsverteringsprobleem hebt, kan het zijn dat je eigenlijk angina hebt. Maak een afspraak met je huisarts om de oorzaak van de pijn te achterhalen.

Bepaal of je aritmie hebt.

Aritmie zijn abnormale hartritmes, en die komen voor bij minstens 90% van de mensen die een hartaanval krijgen. Als je een fladderend/onrustig gevoel in je borst hebt, of het gevoel hebt dat je hart een "slag overslaat", heb je misschien een hartritmestoornis.  Ga naar een specialist om te onderzoeken wat de oorzaak van je symptomen is.

Aritmie kan ook andere ernstige symptomen geven, zoals duizeligheid, een licht gevoel in het hoofd, flauwvallen, een snelle of bonkende hartslag, kortademigheid en pijn op de borst. Als je een van deze symptomen ervaart, schakel dan de hulpdiensten in.

Hoewel aritmie erg veel voorkomt, vooral bij oudere volwassenen, kan het een teken zijn van een ernstig medisch probleem. Negeer aritmie niet. Overleg met je huisarts zodat je zeker weet of je geen ernstige aandoening hebt.

Pas op voor desoriëntatie, verwardheid en symptomen die op een beroerte duiden.

Bij oudere mensen kunnen dit tekenen zijn van hartproblemen. Schakel medische hulp in als je onverklaarbare cognitieve problemen ervaart.

Let op ongebruikelijke vermoeidheid.

Vrouwen ervaren vaker dan mannen ongewone, plotselinge en onverklaarbare vermoeidheid als symptoom van een hartaanval.  Deze vermoeidheid kan een paar dagen voor de echte hartaanval beginnen. Als je plotseling ongewoon moe bent zonder dat je dagelijkse activiteiten zijn veranderd, en je zit in een risicogroep ga dan naar je huisarts.

Neem je medicijnen als je die al hebt gekregen voor een hartaandoening.

Als je voorgeschreven medicijnen hebt zoals nitroglycerine, neem dan de aanbevolen dosering terwijl je wacht op de hulpdiensten.

Neem geen medicijnen die niet zijn voorgeschreven door een arts. Het kan schadelijk zijn om de medicijnen van iemand anders te nemen.

Neem aspirine.

Op een aspirine kauwen en deze doorslikken kan helpen om een bloedprop op te lossen of de blokkade die leidt tot de hartaanval te verhelpen. Doe dit alleen in overleg met een deskundige.

Neem geen aspirine als je daar allergisch voor bent, of als je arts je heeft afgeraden om aspirine te nemen.